Vereniging Huurdersorganisatie Vulcanus

Laatste wijziging:
18 januari 2021

Warmteplan Delft

Huurdersorganisatie Vulcanus is op 1 oktober door de gemeente Delft gevraagd om deel te nemen aan de 'klankbordgroep Warmteplan Delft 2021'.

De gemeente heeft aan het adviesbureau CE Delft de opdracht gegeven om het warmteplan (dat officieel een transitievisie warmte heet) voor Delft te ontwikkelen. Dat gebeurt in overleg met veel verschillende partijen waarvan de gemeente input nodig heeft om een warmteplan te kunnen maken. Die partijen zijn:

  • organisaties binnen de gemeente die beroepsmatig betrokken zijn bij de energietransitie;
  • georganiseerde inwoners, ondernemers en organisaties die niet beroepsmatig betrokken zijn, maar uiteraard wel te maken gaan krijgen met de energietransitie;
  • en de niet georganiseerde inwoners, ondernemers en organisaties voor wie datzelfde geldt.

Met de eerste groep van partijen richt de gemeente een projectgroep op. Doel van deze groep is om inhoudelijke input te leveren voor het warmteplan vanuit hun professionele betrokkenheid bij het onderwerp energietransitie.

Voor de tweede groep waar ook Vulcanus volgens de gemeente bij hoort wordt een klankbordgroep opgericht.  Doel van de klankbordgroep is om vanuit de inwoners, ondernemers en organisaties gericht input te leveren voor de inhoud van het warmteplan én mee te denken over de manieren waarop gecommuniceerd wordt. Let wel input leveren bij een klankbordgroep is iets anders dan meebeslissen. Beslissingen nemen over het te ontwikkelen Warmteplan Delft en het plan vaststellen doet de gemeenteraad op aangeven van het College van Burgermeester en Wethouders.

De Delftse gemeentepolitiek richt zich de laatste jaren erg op het aardgasvrij maken van de gemeente en loopt daarmee braaf in de pas. Daarbij is uit het oog verloren dat de eigenlijke doelstelling klimaat-/milieubescherming via het stevig verminderen van CO2-uitstoot is. Nederland heeft dus over CO2-uitstoot internationaal afspraken gemaakt, niet over het verketteren van aardgas. Met het aardgasvrij maken van bestaande woningen in diverse proeftuin projecten wil het niet vlotten. Aan het eind van de regeerperiode van het kabinet Rutte III waren in 27 proefwijken en -dorpen maar 206 huizen van het gas afgesloten volgens een inventarisatie van De Volkskrant. “De techniek, het draagvlak, de kosten: tot dusver valt eigenlijk alles tegen. Zelfs in sommige proeftuinen vraagt men zich inmiddels af: maken we het middel (aardgasvrij) niet belangrijker dan het doel (CO2-uitstoot verminderen)? Toch houden Rijk en gemeenten de moed erin. In 2020 is aan nog eens 19 proeftuinen € 100 miljoen toegezegd, in 2021 volgt een derde lichting. Daarvoor wordt het streven niet ‘van het  gas af’, maar beter isoleren en andere besparende maatregelen. Voor veel huizen lijkt dat in elk geval voorlopig een reëler streven”, volgens deze krant.

Stand van zaken
De 2.294.219 huurwoningen van woningcorporaties (stand 2020) moeten in 2050 CO2-neutraal en aardgasvrij zijn. Dit is niet alleen een opdracht vanuit de landelijke politiek, het is ook een gigantische opgave. Voor corporaties betekent het dat ze voor al hun woningen moeten bedenken hoe ze die gaan verduurzamen. In en rond elk van die woningen moeten daarvoor bouwvakkers aan de slag. En alle huurders moeten eerst worden geïnformeerd en overtuigd van de voordelen. Dat informeren en de kar voor de buurten gaan trekken mogen vooral de gemeentes gaan doen.

De gemeente en de woningcorporaties zijn al aan de gang met het Open Warmtenet Delft. Zij streven daar in 2026 pakweg 5.000 woningen op te hebben aangesloten. Bij renovatie/groot onderhoud wordt erop gelet dat de woningen aardgasvrij klaar worden gemaakt, door ze minimaal naar een B of C energielabel te brengen. Een A+ label is nodig om met een woning in de toekomst ‘all electric’ te kunnen gaan. Ook wil de gemeente op 40% van de daarvoor geschikte daken zonnepanelen gelegd zien. De gemeente begrijpt dat het aardgasvrij maken van bestaande woningen niet kosten/woonlasten neutraal is. Het brengen van woningen vanaf een C energielabel naar een hoger label brengen is volgens het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) in de regel niet rendabel. Dat maakt het energieneutraal maken van woningen vanuit zakelijk oogpunt lastig. Dat weten de woningcorporaties ook, maar ook dat ze die richting door de overheid op gedirigeerd worden. DUWO staat niet vrijwillig te trappelen om zonder verdienmogelijkheid (dus verliesgevend) in het aardgasvrij maken van het merendeel van haar bestaande woningen in Delft te investeren. Dan hebben we het nog niet eens gehad over de bijzondere problemen waar DUWO wegens DUWO’s zelfverkozen studentenhuisvestingsniche mee te maken heeft en een tekort aan gekwalificeerd personeel voor deze klus. Niettemin is DUWO financieel slagkrachtig genoeg om goed aan de energietransitie bij te kunnen dragen en heeft DUWO aangegeven voor 2029 ‘iets’ te gaan doen met de flats aan de César Franckstraat en Lisztstraat (Buitenhof) en Voorhof Oost en enkele studentenwoningcomplexen. Dat is niets te vroeg, want in Delft zijn de wijken Voorhof, Buitenhof en de Kuyperwijk de eerste gebieden met bestaande woningen die van het aardgas afgaan. Naar verwachting zijn deze gebieden in 2030 aardgasvrij.

Vanaf energielabel C is er betrekkelijk weinig kans op het ontstaan van energiearmoede. In Delft kunnen 10.100 van de in totaal 59.000 huishoudens met energiearmoede te maken krijgen. Vanaf energielabel E naar G bestaat in toenemende mate kans op het ondervinden van energiearmoede. In Delft woonden in 2020 5.500 van door energiearmoede bedreigde  huishoudens in dergelijke energetisch slechte woningen. Van de Delftse eigenaar-bewoners kan 17% bij een verduurzamingsinvestering van € 25.000 die investering niet voor hun woning opbrengen. Bij groep eigenaar-bewoners die in voormalige corporatiewoningen wonen valt daarnaast op dat zij vaker dan gemiddeld moeite hebben met het betalen van de energierekening.

Ontwikkeling Warmtenet(ten)
Het Delftse warmtenet krijgt volgens de plannen water van 75°C vanuit het Delftse geothermie project een aardwarmte reservoir op 2,3 kilometer diepte onder de A13 en (rest)warmte van 70°C of meer uit het Rijmondgebied via een (later) aan te leggen WarmteLinQ pijpleiding.
De TU Delft heeft in juli 2020 een samenwerkingsovereenkomst getekend met de woningcorporaties Woonbron, Vestia, Videomes, DUWO, NetVerder en de gemeente Delft voor de aanleg van een warmtenet waarmee de resterende  aardwarmte op 50°C de wijken in stroomt. In de loop van 2021 wil men beginnen leidingen diep in de grond te boren. Men denkt dat het aardwarmte reservoir 30 jaar meegaat.
De door WarmtelinQ aan te leveren warmte bestaat voornamelijk uit restwarmte van industrie in de Rotterdamse haven. Die is voorlopig afkomstig uit fossiele bandstoffen en dus niet duurzaam, laat staan CO2 neutraal. De haven moet echter verduurzamen van het Rijk. Daarmee wordt de restwarmte ook duurzamer. Het WzrmtelinQ netwerk ligt er voorlopig niet. Voor 2021/2022 staan vooral vergunningsaanvragen voor de aanleg regelen en verkrijgen in de planning. Na de aanleg wil men op termijn de door het WarmtelinQ netwerk geleverde aanvoertemperatuur verlagen om de duurzaamheid van het WarmtelinQ netwerk te kunnen verhogen door andere duurzame warmtebronnen aan te sluiten, zoals aardwarmte. Dat betekent in de praktijk dat woningen dan over een C of beter energielabel moeten beschikken om lagere aanvoertemperaturen aan te kunnen.
Een aanvoertemperatuur van ongeveer 50°C vanuit een warmtenetwerk lijkt best warm, maar werkt niet goed bij het ‘s ochtends en bij thuiskomst opwarmen van matig laat staan slecht geïsoleerde woningen met de bestaande radiatoren. Het duurt dan te lang voor het huis aangenaam warm is of erger niet lukt. Voor warmtapwater is vrijwel altijd een extra systeem nodig om aan de  wettelijke minimale temperatuur van 55°C of 60°C aan het tappunt in de woning te voldoen.

Op landelijk niveau is de regering aan het denken over wet- en regelgeving rond collectieve warmtevoorzieningen. De op aardgasprijzen gebaseerde huidige kostenredenaties gaan in de toekomst niet goed werken. Daarom is er een Wet collectieve warmtevoorzieningen in de maak. Hiermee wil het Rijk voor systemen waar meer dan 1.500 kleinverbruikers gebruik van maken haar 4 kerndoelen bevorderen:

  • groei van collectieve warmtesystemen door nieuwe spelregels (marktordening);
  • transparantie in de tariefstelling;
  • het zekerstellen van de verduurzamingen;
  • het aanscherpen van de vereisten voor leveringszekerheid.

In de toekomst zullen warmtesystemen gaan worden verkaveld voor bepaalde tijd (gedacht wordt aan periodes van 20 á 30 jaar) door gemeentes. De tariefregulering is vooralsnog een hoofdpijn kwestie, omdat (te) weinig bekend is over onderliggende kosten en wat dan voor warmtebedrijven en eindgebruikers redelijke prijzen zijn. Via prestatienormen voor CO2 uitstoot wil de overheid richting 2050 naar een op zijn minst nagenoeg CO2 neutrale warmtelevering. De leveringszekerheid wil het Rijk leggen bij het voor de kavel verantwoordelijke warmtebedrijf. De ACM gaat de bevoegdheid krijgen een tijdelijke ontheffing van deze duurzaamheidsnorm voor de desbetreffende collectieve warmtevoorziening aan het aangewezen warmtebedrijf te verlenen. Deze mogelijkheid wordt voor uitzonderlijke situaties geboden. Uit de investeringsplannen van het betrokken warmtebedrijf moet duidelijk naar voren komen dat uitstel geen afstel is.

De landelijke politiek is ondertussen niet bereid om het wettelijk mogelijk te maken om bestaande aardgasleveringen naar bestaande woningen stop te zetten. Banken zijn niet, zoals de regering hoopte, bereid om voor woningeigenaren gunstige gebouwgebonden-leningen aan te bieden .voor het verduurzamen van woningen

De gemeente beschikt over uitgangspunten en een startanalyse. Die moet gaan worden verrijkt. Daarna volgt een keuzeproces over bijvoorbeeld in welke volgorde de buurten aan de beurt komen. Voor dergelijke keuzes zoekt de gemeente input vanuit inwoners en partners. Eind 2021 moet de gemeenteraad het Warmteplan hebben vastgesteld.

Start klankbordgroep
Op 27 oktober 2020 ging de klankbordgroep van start. Iedere gemeente in Nederland moet voor 2022 een Warmteplan hebben vastgesteld. Delft wil open met de stad over een en ander communiceren en laat zich daarbij ondersteunen door het onderzoeksbureau CE Delft. Dit bureau ondersteunt ook andere steden bij het uitvoeren deze klus. Beslissingen nemen en warmteplannen vaststellen en in de toekomst bijstellen doet CE Delft niet. Dat wordt aan de gemeente overgelaten. Alle bekende verduurzamingsplannen en -strategieën moeten eerst in een beslissingsondersteunend model van CE Delft worden ingebracht. Met zo’n model wordt geanalyseerd wat kansrijke gunstige oplossingen inclusief eindgebruikerskosten qua warmteoplossing en isolatieniveau voor alle buurten zijn en in welke volgorde buurten aan de beurt komen. De gemeente hoopt zo eind 2021 zo’n 10 Delftse buurten te hebben geselecteerd waar vóór 2030 met isoleren en aardgasvrij maken aan de slag wordt gegaan. Omdat er nieuwe technische oplossingen op de markt kunnen komen en kostprijzen wijzigen zal het Warmteplan ongeveer om de 5 jaar worden aangepast.

Onmachtige woningcorporaties
Om de beslissingsondersteunende analyse te kunnen starten moeten de woningcorporaties DUWO, Vidomes, Vestia en Woonbron voor december 2020 informatie over hun verduurzamingsplannen en -strategieën voor de komende 10, 20 en 30 jaar bij onderzoeksbureau CE Delft aanleveren. Deze voor corporatiebestuurders vrij voorspelbare informatie uitvraag op vooral tactisch beleidsniveau leidde bij de vertegenwoordigers van de vier corporaties tot opwinding. De corporaties beweerden niet in staat te zijn de gevraagde informatie in 2020 aan te leveren. Daar was CE Delft, gezien hun ervaringen in andere steden met andere corporaties, teleurgesteld over. Gelukkig beriep het financieel gezonde DUWO zich inzake haar onmacht niet op een ‘we hebben geen geld’ excuus.1 De vooralsnog tentoongespreide onmacht aan het landelijk jaren geleden door de overheid ingezette verduurzamingsbeleid en -programma bij te dragen, kan in de toekomst voor onvoldoende op dat vlak presterende corporaties wellicht anders gaan uitpakken dan hun huidige bestuurders lief is.

U kunt uw eigen mening, zorgen of ideeën bij de gemeente kwijt
De gemeente hoort graag wat de meningen, zorgen, vragen of ideeën van u en andere bewoners zijn over het onderwerp aardgasvrij Delft. Daarom is er een vragenlijst/enquête opgesteld die in te vullen is via delft.nl/aardgasvrij. Daar vindt u ook een toelichting.

1 Pijnlijk is dat DUWO graag en geregeld de term ‘assetmanagement’ sinds 2014 in haar beleidsstukken vermeld. DUWO werd door Vulcanus de afgelopen jarenschriftelijk en mondeling gevraagd om informatie en onderliggende beslissingsondersteunende informatie over het onderwerp assetmanagement.  Assetmanagement is het management van woningtypes en complexen op tactisch niveau. Het gaat dan bijvoorbeeld om het bepalen van tactieken zoals ‘doorexploiteren/afwachten’, ‘verkopen/afstoten’, ‘verduurzamen/verbeteren’ of ‘slopen/nieuwbouw’. Het kerndoel van assetmanagement is om de waarde van bezittingen zo optimaal mogelijk te laten renderen. Voor woningen betekent dit simpel gezegd zoveel mogelijk geld verdienen met de woningen die je hebt. Voor woningcorporaties geldt dat zij vooral een zo optimaal mogelijk maatschappelijk rendement moeten behalen. De gevraagde presentatie en data moet duidelijk maken wat DUWO precies met assetmanagement bedoelt en hoe DUWO haar analyses en afwegingen vormgeeft en keuzes maakt. Ondanks diverse toezeggingen aan Vulcanus kon DUWO de gevraagde informatie en onderliggende data nooit verzorgen en verschaffen. In 2020 en 2021  heeft DUWO laten weten de gevraagde informatie niet te willen verstrekken. Hierdoor kan een serieuze gedachtewisseling met DUWO hierover helaas niet worden aangegaan.

[Home] [Organisatie] [Bewonerscommissie] [Lidmaatschap] [Nieuws] [Bewonersenquête] [Woonverzekeringen] [Woonvisie politiek] [Huurbeleid 2020] [Huurtoeslag] [Gluurschadeclaim] [Puntensysteem] [Energielabel] [Energie besparen] [Onderhoud] [Beoordeling DUWO] [Topinkomens] [Commissarissen] [Prestatieafspraken] [Woonvisie Delft] [100 jaar jubileum] [Oproep ALV] [Warmteplan Delft] [Vulcanus Nieuws] [Huurdersonderhoud] [Servicekosten] [Adressen] [Klachten] [Publicaties] [Informatie links] [Vraag & antwoord] [Meld leegstand] [Contact] [Voorwaarden]